CHÙM BÀI VIẾT VỀ AN TOÀN GIAO THÔNG 2012 (PHẦN 1)

1314697713giao20thong20hnjpg1319791387

TÁC GIẢ: NGUYỄN TUẤN ANH

Chưa bao giờ việc bàn thảo về “đề tài” chống ùn tắc giao thông lại sôi nổi như bây giờ, từ nghị trường cho tới xóm phố, việc  bàn luận với sự tham gia của mọi tầng lớp nhân dân, mọi đối tượng trong xã hội. Vấn đề bàn luận càng nóng thêm từ khi ngành giao thông có “ Tư lệnh” mới. Trong thời gian nhậm chức chưa dài, BT Đinh La Thăng đưa ra nhiều giải pháp để hạn chế ùn tắc giao thông, các giải pháp BT đưa ra làm người dân phải trăn trở, bàn luận. Lời khen cũng lắm, lời chê cũng nhiều. Dù hiệu quả của các giải pháp ra sao, ùn tắc đã được kiềm chế chưa chúng ta hãy chờ đợi thêm  để kiểm chứng. Nhưng hiệu quả lớn nhất của các giải pháp BT đưa ra đấy chính là mọi tầng lớp nhân dân cùng tham gia bàn luận nhiệt tình và quyết liệt. Đặc biệt hơn, để chống ùn tắc giao thông có thành công hay không lại do người tham gia giao thông quyết định là cơ bản. Vậy nay họ lại quan tâm, tìm hiểu thông tin để bàn luận, rồi khen , chê đấy chính là thành công bước đầu.

Ùn tắc giao thông trong các đô thị lớn không phải là chuyện lạ, quốc gia nào cũng gặp phải, đặc biệt là những quốc gia đang phát triển như Việt Nam chúng ta. Giải quyết vấn đề này không thể một sớm, một chiều, cũng không phải là việc làm của một Bộ ngành đơn vị nào cả, mà đây là việc làm của cả cộng đồng, của toàn xã hội. Chúng ta phải làm đồng bộ và liên tục, hết ùn tắc rồi thì còn phải duy trì nó. Do vậy đây là việc làm thường ngày chứ không phải làm cho một giai đoạn, năm tháng cụ thể.

Nguyên nhân gây ùn tắc giao thông trong các đô thị lớn thì rất nhiều, từ cơ sở hạ tầng kém, mật độ phương tiện tham gia giao thông quá tải, phân luồng giao thông không hợp lý vv… nhưng nguyên nhân cơ bản nhất lại là ý thức chấp hành luật Giao thông của người tham gia giao thông chưa tốt, thậm chí là chưa hiểu biết pháp luật. Bất kỳ điểm ùn tắc nào thì đều có cảnh “ hai con dê qua cầu”. Nguyên nhân này không phải các nhà quản lý không biết, chúng ta biết và cũng đã có nhiều giải pháp để ngăn chặn, từ tuyên truyền rồi nâng mức phạt thế nhưng hiệu quả vẫn chưa cao, tại sao vậy? Phải chăng phương pháp tổ chức thực hiện các giải pháp chưa đúng hoặc chưa trúng?

Trong tất cả các loại hình vận tải, thì vận tải đường bộ tiềm ẩn tại nạn lớn nhất, gây ùn tắc và ảnh hưởng không nhỏ tới trật tự an toàn xã hội. Thế nhưng công tác đào tạo lái xe ô tô và mô tô lại “ đơn giản, nhanh gọn nhất”. Hiện nay việc đào tạo lái xe nói chung chủ yếu dành thời gian để đào tạo kỹ năng vận hành phương tiện, tất cả các kỹ năng khác chúng ta đang quá coi nhẹ. Lái xe chuyên nghiệp là một nghề, mức độ ảnh hưởng của nghề đặc thù này rất lớn đối với cộng đồng, vậy mà chúng ta coi nhẹ công tác đào tạo, tuyển dụng đầu vào không có điều kiện thì thật sự là bất cập. Dân trí của chúng ta chưa cao, ý thức tuân thủ và hiểu biết pháp luật của dân còn thấp, do vậy chúng ta không thể áp dụng nội dung cũng như thời gian đào tạo lái xe của các nước trong khu vực như hiện nay. Việc đào tạo lái xe nên phân biệt rõ đối tượng, nếu lái xe chuyên nghiệp phải đào tạo thật kỹ, đầy đủ các kỹ năng như điều khiển phương tiện, ý thức tham gia giao thông, sửa chữa phương tiện, thương vụ vận tải vv… và thời gian đào tạo tối thiểu phải như đào tạo một công nhân kỹ thuật của các ngành nghề khác. Đối với lái xe không chuyên nghiệp thì đào tạo nội dung và thời gian như hiện tại là đủ.

Song song việc tuyên truyền giáo dục ý thức chấp hành Luật giao thông đường bộ và sử phạt nặng các hành vi vi phạm luật giao thông như hiện nay là “ chữa đúng bệnh”. Hai thành phố lớn đã tăng gấp 4 lần mức phạt cho các lỗi vi phạm so với các địa phương khác, vậy mà “ bệnh tình” thuyên giảm vẫn rất chậm. Hiện nay hình thức sử phạt của chúng ta vẫn đang áp dụng là phạt tại chỗ, hoặc lập biên bản tại chỗ rồi nộp tiền phạt về kho bạc Nhà nước. Tóm lại là người sử lý vi phạm và đối tượng vi phạm đối diện trực tiếp với nhau trong quá trình sử lý. Với bản chất sống rất tình cảm và cả nể của người Việt, nên trong tình huống phải đối mặt với việc sự phạt này sẽ dẫn tới hiện tượng “ xin, cho”, xin được thông cảm, rút kinh nghiệm lần này để rồi “ lần sau lại thế”. Vậy là hiệu quả của giải pháp sử phạt và nâng mức phạt của chúng ta không còn hiệu quả. Chúng ta cần thiết phải  áp dụng khoa học và kinh nghiệm của các nước phát triển trong việc sử lý phạt các hành vị vi phạm giao thông đường bộ. Sau khi xác định các điểm đen trong thành phố, chúng ta đặt  mục tiêu rõ ràng về thời gian để xóa điểm đen này, lúc ấy sẽ đặt các thiết bị theo dõi tự động để ghi các biển số xe vi phạm. Tập trung lực lượng cán bộ theo dõi trên màn hình, đồng thời truy cứu kịp thời tên chủ phương tiện vi phạm để gửi thông báo mức phạt vi phạm về gia đình hoặc cơ quan. Nếu chúng ta làm tốt vấn đề này, chắc chắn hiệu quả sử lý sẽ cao hơn nhiều, không những thế chúng ta còn khắc phục được hiện tượng mua bán phương tiện không sang tên đổi chủ để trốn thuế hoặc mượn tên người khác khi đăng ký phương tiện.

 

Khi bàn để làm việc lớn, chúng ta cần nghe rồi chắt lọc, lựa chọn phương án hoặc giải pháp hay để áp dụng. Với vị Tư lệnh ngành Giao thông tâm huyết, quyết liệt trong sử lý công việc và lắng nghe ý dân, nhiều cây cầu, con đường huyết mạch đã được hoàn thành vượt thời gian quy định. Do đó chúng ta hoàn toàn có cơ sở để tin tưởng giao thông Việt Nam hiện đại, trật tự, tai nạn giao thông được giảm thiểu là hiện thực trong tương lai gần.

( Bài này đăng tạp chí Vận tải ô tô số 7 – 15/7/2012)

PHẦN 2:  CHỐNG ÙN TẮC GIAO THÔNG, HÀ NỘI NÊN LÀM GÌ?

PHẦN 3: XE CONTAINER CÓ PHẢI LÀ TỘI ĐỒ CỦA TAI NẠN GIAO THÔNG?